De
man die zijn hoofd verloor, door Erlom Akhvlediani
Samenstelling, vertaling en nawoord van Ingrid Degraeve
Geïllustreerd door
Sasa Svolikova
95 pag., € 17,50
Uitgeverij Voetnoot, Amsterdam
www.voetnoot-publishers.nl
Zie
ook: www.beeldendgesproken.nl
www.processpecialisten.nl
www.mentrum.nl
Op
6 november 2006 is in Amsterdam de
verhalenbundel De man die zijn hoofd verloor van de Georgische
schrijver Erlom Akhvlediani gepresenteerd in het bijzijn van de auteur
en de vertaalster van het boek,
Ingrid Degraeve.
Het is het tweede boek van Akhvlediani in Nederlandse vertaling. In
2003 verscheen Vano en Niko.
De
presentatie was een feestelijke en gevarieerde gebeurtenis, georganiseerd
door uitgeverij Voetnoot, geestelijke zorginstelling Mentrum, adviesbureau
De Processpecialisten en kunstuitleen Beeldend Gesproken.
Hier kwamen verschillende werelden samen met meer raakpunten dan op
het eerste gezicht lijkt: geestelijke gezondheid, literatuur, beeldende
kunst en Oost-Europa.
De locatie was ongebruikelijk, in De Fabriek aan de Nieuw-Zeelandweg,
buiten Amsterdam gelegen op een industrieterrein waar vlakbij ook de
Amsterdamse vuilverbranding zijn werk doet.
De Fabriek ziet er van buiten zakelijk en strak uit, het interieur daarentegen
is een kunstzinnige, hoge ruimte met een galerij en een podium, vol
kleur en vorm, contrasterend met de grauwe buitenwereld op een novemberdag.
Er is in De Fabriek veel kunst te bewonderen. Naast de opvallende en
uitbundige muurschilderingen, was er op de dag van lancering van Akhvlediani's
boek een twintigtal schilderijen te zien op de tentoonstelling "Verlies
je hoofd".
De man die zijn hoofd verloor bestaat uit
een aantal symbolische dierenverhalen en korte vertellingen over een
man die van de ene vreemde situatie in de andere belandt. In de parabels
schuwt Akhvlediani de humor niet. De korte verhalen hebben vaak een
surrealistisch, raadselachtig einde. Tegen alle regels in, brengen de
woorden een volstrekte onmogelijkheid tot stand. Ze doen soms denken
aan koans.
Op de presentatiemiddag las Akhvlediani een verhaal voor in het Georgisch.
Naast hem gezeten gaf Ingrid Degraeve een vertaling. Vervolgens vuurde
de Amsterdamse dichter Arthur Lava een aantal gedichten af, een daarvan
in het Georgisch uitgesproken. Na afloop kreeg hij een ingelijst gedicht
aangeboden door Jeroen Muller, voorzitter van Mentrum.
Erlom
Akhvlediani werd in 1933 in Georgië geboren waar hij aan de Universiteit
van Tbilisi oriëntalistiek studeerde. Later vestigde hij zich in
Moskou als scenarioschrijver. Hij heeft een indrukwekkende lijst klassieke
films uit de Sovjet-tijd op zijn naam staan (Pirosmani
van Giorgi Shengelaia en April van
Otar Josseliani).
Akhvlediani schreef zijn verhalen in de jaren 1957 en 1958, zonder bedoeling
ze te publiceren. Het is overigens nog maar de vraag of dat had gekund.
Zijn verhalen stonden te ver af van het genre dat in die tijd in de
Sovjet-Unie was toegestaan. Als Akhvlediani al een lezerspubliek voor
ogen stond, dan waren het kinderen. Sommige verhalen werden dan ook
als kinderboek uitgegeven, het merendeel bleef liggen tot de jaren zeventig,
toen de atmosfeer losser begon te worden en er meer vrijheid kwam om
te publiceren in tijdschriften.
Akhvlediani heeft inmiddels de status van een cult-auteur. Hij is populair
bij schrijvers, kunstenaars en filosofen en heeft een heel eigen plaats
veroverd in de Georgische literatuur.
Ingrid Degraeve is in 1972 in België geboren en woont sinds 1999
in Tbilisi, waar ze als vertaler, docent Nederlands, uitgever en curator
werkzaam is. Meer over haar op de pagina Docentschap
Nederlands op deze website van Georgica. Klik
hier.
Dichter
Arthur Lava (links) neemt een ingelijst gedicht in ontvangst van Jeroen
Muller
In
februari 2006 verscheen het Georgisch-Nederlands
woordenboek, samengesteld
door R. Kalmakhelidze en S.R. Moerman. In het boek zijn tienduizend
meest gebruikte woorden van het moderne Georgisch opgenomen. 
Levan
Zakareisjvili (op foto links)
werd in 1953 geboren te Tbilisi; studeerde eerst geologie aan de Universiteit
van Tbilisi, voor hij in 1985 de opleiding voor scenarioschrijver en regie
in Moskou afsloot. Zijn eerste film They werd
in 1992 in Cannes vertoond. Zijn tweede film Tbilisi,
Tbilisi won in april 2006 "De
Gouden lelie" op het zesde goEast Filmfestival 2006 "vanwege
de geraffineerde verhaalstructuur en de intelligentie waarnemingen van
het dagelijkse leven met talrijke cineastische verwijzingen". Zakareisjvili
stierf op 28 augustus 2006 aan een hartaanval.
A
A trip to Karabakh
Het
Antchis Chati koor (meestal geschreven als Anchiskhati) met twaalf zangers
werd in 1987 opgericht door enthousiaste muziek-ethnologen en richt
zich op onderzoek en reconstructie van de grondvormen van de Georgische
muziek. De zangers van het Antchis Chati koor komen uit verschillende
regio's. Na bijna honderd jaar heeft het koor een traditie weer nieuw
leven ingeblazen, het zingen van Georgische geestelijke liederen in
de oudste kerk van Tbilisi, de uit de zesde eeuw daterende Anchiskhati
kerk in de Shavtelistraat. Het koor treedt ook regelmatig op in het
buitenland en geeft zowel in Georgië als daarbuiten workshops.
De zangers reizen op gezette tijden naar het platteland, op zoek naar
alle mogelijke varianten van oude liederen en raadplegen experts in
heel Georgië. Daarnaast zoeken, bestuderen en reactiveren ze materiaal
dat in archieven te vinden is. Niet alleen religieuze muziek heeft de
aandacht, ook volksmuziek. Bovendien bespelen de koorleden elk diverse
muziekinstrumenten. 
