De verhalen van 1001 nacht

De verhalen uit Duizend-en-een-nacht spelen zich af in het verre Oosten, gesitueerd in wat in die tijd Arabisch Groot Perzie heette, het tweestromenland van de Eufraat, in welke omgeving is gelegen de oude stadsstaat Bagdad.

De oorsprong van deze geschiedenissen is gedateerd in de periode van voor de Islamisering, welke plaats vond ongeveer 635 jaar na de geboorte van Christus. De enge en benauwende levenssfeer en zwarte middeleeuwse invloeden van de Islam zullen hier dus nog ontbreken. 
De oorspronkelijke verhalen uit Duizend en een nacht worden, gelet op de geschriften en vertellingen die uit die periode zijn overgeleverd, als zeer vrijmoedig beschouwt.

In het begin van de achttiende eeuw verschenen in heel West-Europa vertalingen van Duizend-en-één-nacht, een bundel oosterse vertellingen die door Antoine Galland in het Frans op de markt gebracht was. (Les Mille et Une Nuits) Deze bestseller stimuleerde de aandacht voor de oosterse literatuur enorm. In het kielzog van Duizend-en-één-nacht ontwierpen achttiende-eeuwse westerse auteurs hun eigen verhalen over het oosten. Ze projecteerden het ideaal van een verlicht, christelijk bestaan op een oosterse, meestal islamitische, samenleving die bevolkt werd door sultans, viziers en derwisjen.  De oorspronkelijke verhalen dateren van ver voor de islamisering en waren oorspronkelijk met seksuele avonturen doorspekt.
Na de isalmisering is alles herschreven en in een sprookjesformaat gegoten.

Deze sprookjes worden ingeleid door een raamvertelling. De meest bekende Oosterse sprookjesverzameling is "Sprookjes uit 1001 nacht". 
Dit boekwerk bevat verhalen uit voornamelijk de gehele Arabisch-Islamitische cultuur. De legendarische koningin Scheherazade trouwt met de sultan Schahriar, ondanks het feit dat hij elke morgen de vrouw waarmee hij de vorige dag getrouwd is, laat ombrengen. Om dit lot te ontkomen vertelt ze die avond een sprookje aan haar zus, zonder het einde te vertellen. De sultan, die het verhaal afluistert en benieuwd is naar de afloop, staat toe dat ze nog een dag leeft, waarna ze hetzelfde patroon trouw iedere avond herhaalt. Na 1001 nacht besluit de sultan dat Scheherazade mag blijven leven. De collectie verhalen van 1001 nacht is gedurende een aantal eeuwen gegroeid. De eerste verhalen stammen al uit de negende eeuw, en de collectie groeide door totdat het geheel in de vijftiende eeuw in het Arabisch op papier werd gezet. In het begin van de achttiende eeuw werd het boekwerk in het Frans vertaald (Les Mille et Une Nuits door Antoine Galland), en in de negentiende eeuw werd het tweemaal in het Engels vertaald: Arabian Nights door Edward William Lane, en The Tousand Nights and a Night door Richard Francis Burton, waarvan Arabian Nights verreweg het bekendst geworden is.

De bekendste sprookjes uit 1001 nacht zijn: Aladdin en de Wonderlamp, Ali Baba en de veertig rovers en Sinbad de Zeeman, De zee en Sinbads schip, Het verhaal van prins Kalender, De jonge prins en de jonge prinses, Feest in Baghdad, De zee, De schipbreuk Er is ook een muziekstuk over gemaakt, Het eerste deel van Rimsky-Korsakovs orkestsuite Scheherazade opent met het krachtige thema van de wrede sultan. Direct daarna volgt het lieflijke, zangerige thema van Scheherazade in de soloviool. Deze jonge vrouw probeert de woede van de sultan te verminderen met haar eerste verhaal: 'De zee en Sinbads schip'. Steeds probeert de sultan Scheherazades verhaal te onderbreken, maar zij vertelt zo boeiend over het ruisende geluid van de zee en de stoutmoedige reis van Sinbad dat zij deze eerste nacht overleeft. Tijdens de tweede nacht weet Scheherazade de aandacht van de sultan te vangen met 'het verhaal van prins Kalender'. Prins Kalender is een druiloor, een uilskuiken, een sul die op een klungelige manier allerlei avonturen beleefd. Deze avonturen zijn zo zot dat zelfs de sultan zijn lachen niet kan inhouden. Het leven van Scheherazade blijft ook deze dag gespaard. De volgende nacht brengt Scheherazade de sultan met haar verhaal over 'de jonge prins en de jonge prinses' in de kleurrijke wereld van onschuldige kinderfantasiën. Alle haatgevoelens die de sultan koesterde, zijn weggevaagd. Toch geeft hij zich nog niet helemaal gewonnen en Scheherazade zal zich opnieuw moeten bewijzen. De laatste nacht, het vierde deel, begint met een uitbarsting van sultan Shakriars heerszuchtige machtgevoelens. Gelukkig kent Scheherazade onderhand haar meester en zij vertelt hem haar laatste verhaal: 'Feest in Baghdad; De zee; De schipbreuk'. Tot nu toe had Scheherazade de sultan geboeid, aan het lachen gebracht en milder gestemd, maar met dit verhaal wint ze uiteindelijk ook zijn hart. Hij ziet zijn eigen lot voor ogen: eenzaamheid, haat en achterdocht. De sultan besluit daarom zijn leven een nieuwe wending te geven en neemt Scheherazade tot zijn Sultana. De thema's van de sultan Shakriar en Scheherazade versmelten.

Er bestaan op dit moment nog meer schrijfselen over dit onderwerp, en een deel daarvan is ongecensureerd. Een goed voorbeeld zijn de boeken van de helaas veel te vroeg overleden schrijver Paul Rodenko. Heden nog zijn zijn boekjes razend populair!

Veel plezier met de avonturen...
Jacob.