5 en 6 oktober 2010

Ourzazate en Ait-Benhaddou

's Ochtends om 9 uur wordt de auto bij het hotel afgeleverd en een uur later kunnen we pas weg want de hele papierwinkel neemt nogal tijd in beslag, zeker omdat onze creditcards onvoldoende limiet hebben voor de borg van 15000 dirham die nodig is. We hebben navigatie bij ons en dat is erg handig als je de snelste weg wilt hebben om Marrakech uit te komen. We rijden in een druk gebied, de auto's hier houden niet een vaste baan aan maar rijden een beetje kris-kras langs elkaar heen en de politie hier houdt de boel scherp in de gaten. De meeste mensen houden zich dus aan de maximum snelheid en we komen regelmatig politie tegen en af en toe een keer eentje met laser. Na een half uurtje zijn we de stad uit en dan is het eigenlijk een weg naar onze volgende stop: Ouarzazate. Totaal ongeveer 215 km rijden maar de gemiddelde snelheid ligt hier laag dus we rekenen op een reistijd van 4-5 uur.

Het landschap verandert direct als we Marrakech uit zijn en de volgende 150 km rijden we op een enkele weg waar je 80 mag en meestal 60 km per uur omdat je door een dorp rijdt. Zowel links, vooruit als rechts zien we het Atlasgebergte met hier en daar wat struiken en mensen die langs deze weg lopen of op een ezel zitten. Voor ons ook een proef zo'n langere rit want onze dochter houdt het meestal maar een half uur uit en wil dan weer uit de auto om te bewegen maar nu gaat het prima. We hebben overigens ook een autostoeltje en gordels achterin. En we blijken een iets grotere auto te hebben gekregen waar al onze spullen in de kofferbak passen. Benzinestations zouden schaars zijn maar die komen we in het begin regelmatig tegen, cafe's daarentegen wat minder. Na ongeveer 100 km rijden en inmiddels rond 12 uur rijden we over de Tizi n'Tichka pas die er prima bij ligt met een brede weg en overal vangrailzen. Dat schijnt vroeger anders geweest te zijn, geen vangrailzen en een smalle weg waar je tegenligger dan enkele centimers overheeft. De een moet dan bijna tegen de rotswand en de ander langs een diep ravijn. Daar waren we een beetje op voorbereid maar niets van dat alles. Het landschap is hier erg mooi, de wegen verdwijnen om de paar honderd meter tussen een serie volgende bergen en de gemiddelde snelheid is met 40-50 km per uur nog best hoog. We stoppen bij een eerstvolgend cafe van de vrouwencooperatie en zijn de enige bezoekers. Tegenover ligt ook een cafe met een grote souvenirshop maar die kiezen we bewust niet. Het is heet hier, het uitzicht is mooi tussen de bergen en beneden is een mooi grote tuin, waarschijnlijk voor grotere groepen. Onze dochter krijgt een aantal chocoladekoeken en als we afrekenen kost alles totaal maar 15 dirham.

We moeten nog ongeveer 120 km  en de rest van de pas blijft erg mooi, alsof je in de middle of nowhere bent. Af en toe zit er een verkoper langs de kant van de weg met een tafeltje met fruit of staand met edelmetalen te kijken naar de enkele auto die hier om de zoveel tijd passeert. Alhoewel dit een hoofdweg is is het niet druk qua verkeer.. Uiteindelijk  veranderd het landschap naar meer een Death Valley achtig uiterlijk en zijn we vermoedelijk de Tizi pas voorbij, want er hangt geen bordje met einde pas. We besluiten gezien de tijd om door te rijden naar ons hotel en de attractie Ait-Benhaddou morgen te doen omdat dit 9 km van onze hoofdweg af ligt. Uiteindelijk komen we rond 15 uur aan in Ouarzazarte over de hoofdweg genaamd avenue Mohammed die zo'n 10 km lang is. We passeren twee filmstudio's want deze plaats wordt vaak gebruikt voor filmopnames en ons hotel ligt direct naast de kasbah. Er staan enkele auto's op het parkeerterrein maar verder zien we geen gasten hier. Helaas hebben ze geen kinderbedje maar er wordt een matras op de grond gelegd en wij hebben gelukkig een iglotentje die zichzelf uitklapt bij ons. We zijn de enige bij het zwembad en de aankleding hier is erg mooi met veel tierlantijntjes, kleurige gordijntjes en nog veel meer moois om je tuin aan te kleden. Na het zwembad gaan we nog even het dorp bekijken en onze dochter met blond krullend haar wordt hier nog meer bekeken en ook jonge kinderen vinden haar erg interessant. Het cafe waar we hebben gezeten had helaas nog een gesloten keuken en ons hotel met halpension gaat ook pas open om 19.30 (voor onze biologische klok 21.30) dus we gaan uiteindelijk om 18 uur een restaurant in met boventerras direct naast de kasbah, met prima eten voor een schappelijke prijs. Die avond gaan we rond 20 uur ook in ons hotel eten en volgens de recensies zou dit tegen moeten vallen en dat kunnen we beamen. De soep was nog redelijk, de spaghetti ging ook nog wel, maar de hoofdmaaltijd was echt slecht dus na 2 happen stopten we hier maar mee. Ook het toetje ging nog wel, maar hier gaan we dus niet meer eten. Na het eten gaan we bij het zwembad liggen, want deze keer hebben we geen eigen terras bij de kamer en het balkon is ook te klein om er te kunnen zitten. Wel voor het eerst vliegen die steeds aan je willen plakken en voor het eerst muggen op de kamer.

Het ontbijt de volgende morgen valt ook tegen. Het brood is al oud, ze hebben hier wel pannekoeken maar die zijn taai. Daarna gaan we richting Ait-Benhaddou dat de grootste en mooiste Kasbah van het land schijnt te zijn en er zijn talloze bekende films hier opgenomen. Het is zo'n 30 km rijden, eerst ruim 20 km de weg die we gisteren ook zijn gekomen en een Death Valley-achtige achtergrond heeft. En daarna nog 9 km over een smalle weg waar je uit moet wijken voor je tegenligger. Als we er aan komen is het zoeken waar je precies moet zijn. De eerste parkeerplaats a 3 dirham slaan we over en daarna rijden we te ver door en moeten we omkeren. We parkeren nu gratis en er komt meteen een meneer in blauwe kledij aanlopen om ons de weg te wijzen. Op zich heb je hier geen gids nodig en ik noem een bedrag maar hij geeft aan dat ik na afloop mag beslissen. We blijken een eindje te moeten lopen naar de kasbah en moeten ook een rivier over die op dit moment uit een klein stroompje bestaat en waar je over een aantal keien overheen kan lopen. Kinderen willen ons helpen over de keien te lopen maar we hebben besloten om kinderen geen geld te geven dus dat slaan we af. Vanaf de rivier hen je al een mooi uitzicht op de kasbah en dan is het nog enkele honderd meters lopen  voor een van de ingangen. Onze gids spreekt goed Frans maar wij verstaan maar de helft dus heel veel van de uitleg begrijpen we niet. En hij heeft geduld want met een kleine van 2 jaar die alle kanten op wil lopen kun je niet echt doelgericht te werk gaan. Bovendien zijn er nogal wat trappen die je hier moet lopen maar dat vindt ze dan wel weer erg leuk. Het is buiten best heet, maar in een kamer is het steeds lekker koel. Alles is gemaakt van leem, ezelstront en riet en de ruimtes zijn vrij klein terwijl hier vroeger veel welgestelde mensen leefden. Er schijnen nu nog 4 families te leven. Bij een van de ingangen moeten we overigens nog 10 dirham betalen wat dan naar de restauratie van de kasbah zou gaan. Later verteld hij ons dat als hier een film gemaakt wordt dan gelijk allerlei zaken opgeknapt worden. Voordeel van dat we een gids hebben is dat we efficient door allerlei gangenstelsels worden geleid en dat we ook nog wat leren over wat de functies van de verschillende kamers zijn. Vanuit elke kamer heb je weer een ander mooi uitzicht en we lopen steeds hoger waar je dan uitzicht hebt van boven over de kasbah en de woestijn. Een grote ronde kuil beneden blijkt te zijn gebruikt als arena voor enkele films zoals Asterix en Obelix. Na ruim een uur geven we aan dat het voor ons wel genoeg is en we lopen weer terug naar beneden en weer over de rivier. Daar gaan we nog een huis binnen en krijgen we thee (whiskey of the sahara) aangeboden van een andere meneer, zittend op een aantal tapijten.

Daarna rijden we weer terug naar Ourzazate richting een supermarkt die helaas niet veel keus heeft voor de lunch. We slaan een paar bakjes yoghurt in en alhoewel onze dochter zeer moe is wil ze na een kwartier weer uit bed. We gaan richting een grotere supermarkt die lastig vindbaar is en uiteindelijk nog dicht is en daarom gaan we alsnog een late lunch doen bij 3Thes. Iets duurdere prijzen maar wel lekker. Daarna richting hotel voor het zwembad waar deze keer een Marokkaan aan het zwemmen is en zijn vrouw in traditionele kledij haar hele lichaam bedekt heeft. Hij vraagt nog of hij een foto van onze dochter mag maken.

Die avond eten we in het restaurant La Kasbah dat enkele honderden meters van ons hotel ligt direct tegenover de kasbah. Een wirwar van ruimtes in dit restaurant en het terras biedt een mooi uitzicht over de kasbah. Het eten zou hier volgens de LP heel goed moeten zijn en met zulke hoge verwachtingen valt het dan een beetje tegen. Het restaurant van gisteren, naast de kasbah, was eigenlijk beter. Deze avond waait er een redelijk stevige koude wind en rond 20 uur zijn we weer in ons hotel en zitten we bij het zwembad te lezen en ik ben het reisverslag aan het bijwerken. Ouarzazate heeft niet een echt centrum, dus je moet het hier meer hebben van de dingen eromheen.

7 en 8 oktober 2010

Zagora

We vertrekken rond 10 uur en stoppen eerst nog om te tanken. Het eerste stuk gaat door een aantal dorpen waar vele woningen half af zijn en daarna kunnen we 100 km per uur rijden. Het is ruim 150 km naar Zagora en met dit tempo zijn we er aan het einde van de ochtend denken we. Alleen al vrij snel komen we in een prachtig landschap terecht met bergen die een beetje op de maan doen lijken en is het weer gemiddeld tussen de 40-50 km per uur. Af en toe passeren we weer dorpen met huizen in aanbouw en we komen regelmatig kinderen in groepen tegen. Niet een plek waar je graag zou willen wonen, maar als je hier geboren bent blijf je hier meestal je hele leven en woon met je familie samen.  Dit landschap blijft de hele tijd erg mooi en is weer anders als de weg tussen Marrakech en Ouarzazate met landschappen die de ene keer aan de maan doen denken en de andere keer aan de westkust van Amerika. Rode rotsen, zwarte rotsen en grijze rotsen wisselen elkaar af met scherpe punten.

Ongeveer 1,5 uur later komen we in de grotere plaats Agdz waar elke donderdag een markt schijnt te zijn en toevallig is het vandaag ook donderdag dus we parkeren bij de markt onze auto. Meteen komt er een jongen op ons aflopen die wel op onze auto wil passen voor 5 dirham. Uiteindelijk wil hij dat ook wel voor 3 dirham doen en met al onze spullen in de auto lijkt ons dat wel een goed idee. De markt is niet zo heel groot, er zijn veel ezels, en overal liggen tapijten op de grond waar de waren zijn uitgestald van sieraden tot en met groente en fruit. We worden diverse keren aangesproken en aangezien het vrij heet is wordt ons aangeraden een hoed of iets anders tegen de zon te kopen. Ook wil iedereen weten waar we vandaan komen en dan blijkt iedereen wel iemand te kennen uit Nederland. Utrecht, Eindhoven en Rotterdam zijn de meest genoemde plaatsen. Een van de mensen, Ali, vraagt om een shaggie, en zegt dat we bij hem thee moeten komen drinken als we klaar zijn met de markt te bezichigen. Puur uit Berberse gastvrijheid zegt hij nog en niet om business te doen. Als we klaar zijn met de markt gaan we richting Ali en gaan zitten op zijn tapijt. Zijn collega zet thee op een butagasbrander en onze dochter vindt de muntthee ook heerlijk en de thee koelen ze af door deze om beurten enkele malen in een ander glas te schenken. Het is inderdaad alleen gastvrijheid en er wordt niet aangedrongen om iets te kopen. Ze komen beide uit Zagora en gaan elke donderdag naar Agdz om op deze markt hun sieraden te verkopen. Volgens Ali is vakantie vieren geen business doen maar mensen leren kennen en dat onze dochter aan alle spulletjes zit vinden ze nog leuk ook. 

Om 12.30 rijden we weer verder en vanaf Agdz begint de Draadalvallei, een vallei tussen de bergen die compleet groen is van voornamelijk palmbomen en om de zoveel kilometer zijn er dan de versterkte leemdorpen (ksar) en af en toe een kasbah. Deze draadalvallei zou volgens de reisgidsen de mooiste vallei met oases zijn van het land. Ook de vele ksar die je onderweg passeert maakt het hier bijzonder, je krijgt meteen het gevoel of je vele eeuwen in de tijd terugbent. Het waait hier regelmatig flink en af en toe leid dat tot wat zandstormen.

Het laatste stuk is weer een redelijk vlakke weg en kunnen we veelal weer tussen de 80 en 100 km per uur rijden. Rond 14 uur zijn we in Zagora en deze bestaat weer uit een ca. 10 km lange brede straat die uiteraard de naam Mohammed draagt. Helemaal aan het einde ligt ons hotel genaamd Kasbah Asmaa en deze ziet eruit alsof je in een duizend-en-1-nacht sprookjeshotel zit, Echt een supermooie aankleding, prachtige tapijten op de grond waar je overheen loopt en die ook tegen de muren hangen en diverse loungeruimtes op zijn Marokkaans. Na het inchecken blijkt helaas de keuken gesloten te zijn en gaan we lopend naar een eettent iets verderop want een echte lunch hebben we nog niet gehad. Het wordt weer een tajine, die we bijna elke dag nemen, in restaurant Zagour. We zijn de enige die hier eten en zitten ondanks de hete zon lekker koel in een mooie tent vol met tapijten en zachte kussens. Het duurt wel even voordat we echt kunnen eten en als  we klaar zijn is het inmiddels al 16 uur en gaan we naar onze kasbah aan het zwembad zitten waar onze dochter zichzelf inmiddels goed kan vermaken. Dit hotel is wat drukker en er zitten ook redelijk wat Duitsers.We kijken ook tegen de bergen aan en zitten direct aan de palmereia waar ik even rond ga kijken maar die niet echt leuk is om te gaan wandelen. We kunnen hier pas om 19 uur gaan eten dus onze dochter mag de resterende tijd nog even haar favoriete serie kijken en dan kunnen we buiten in de sprookjesachtige tuin aan tafel voor het dagmenu met bediening. Het eten is gelukkig redelijk goed en om kwart over acht kan onze dochter richting bed en kunnen wij buiten nog wat relaxen.

De volgende ochtend ontbijt in de mooie tuin, deze keer geen buffet maar gewoon alles gebracht. Daarna rijden we dan om 10 uur richting de duinen van Tinfou dat zo'n 25 kilometer zuidelijker ligt. Dit zijn een aantal kleine duinen waar je de sfeer van de Sahara kan proeven want een echte tocht met kamelen zien wij niet nog niet zitten met onze dreumes van 2. Het alternatief met 4WD zou ook nog zeker een uur of 5 rijden zijn. De rit is niet zo spectaculair en de grotere plaats hier is Tamegroute waar diverse pottenbakkerijen zitten. De duinen worden aangegeven met een bordje en dan moeten we nog een stukje over onverharde weg. We zijn de enige toeristen en horen later dat het 38 graden is, het voelt wel warm maar niet zo warm. Voordat we de duinen omhoog lopen is er al iemand met twee dromedarissen naar ons toegekomen maar we gaan eerst omhoog. Helaas is de lucht niet strakblauw maar is het ene beetje heiig. Boven op de duinen die op zich niet zo heel groot zijn heb je een mooi uitzicht van 360 graden en we zien aan beide kanten een tentenkamp met diverse dromedarissen. Waarschijnlijk een van de excursies waar je hier dan heengebracht worden, van de zonsondergang kan genieten en dan hier kunt overnachten. Als we naar beneden roetsen door het fijne hete zand staat de meneer in blauwe kledij ons op te wachten en vraagt of we een foto van onze dochter met een van de dromedarissen willen maken. Ik ga bij hem zitten om te onderhandelen en de rest gaat naar de auto om wat water te drinken en het zand af te kloppen. We komen er deze keer niet qua prijs maar we hebben wel leuk kennis gemaakt en een pakje drum hier doet het altijd goed want shag rollen willen ze allemaal wel. Uiteindelijk mag ik gratis een foto maken en wil hij onze dochter wel een minuut op de dromedaris laten lopen. Dat vind ze gelukkig erg leuk dus wie weet voor een volgende vakantie. Ik geef hem uiteindelijk 20 dirham en hij is er blij mee. Daarna gaan we wat drinken bij het de Saharasky dat enkele honderden meters verder ligt en door een Duitser wordt gerund. Hij staat in diverse reisgidsen vermeld voornamelijk omdat hij een aantal professionele sterrenkijkers heeft waar je heel goed de sterren kunt bekijken in combinatie dat de lucht hier heel zuiver is. En het aantal vliegen is ook toegenomen. Gemiddeld een stuk of drie die steeds hinderlijk bij je blijven.

Het is inmiddels einde van de ochtend en we rijden terug naar Zagora op zoek naar een supermarkt, die helaas al dicht is. We gaan daarom lunchen in een in een tent waar ze ook sandwiches verkopen en lopen door de op zich lelijk uitziende zaak waar een tuintje is met een nomadentent. Daar komen uiteindelijk ook nog 3 Franspratende 50-ers ook bij zitten die eruit zien of ze op een Harley rijden. Na de lunch blijven we de rest van de dag op onze kasbah aan het zwembad en 's avonds eten we deze keer in de nomadentent. Dezelfde menukaart en dezelfde ober bedient ons weer. Daarna nog wat lezen, internetten en skypen en de avond is weer voorbij.

9 oktober 2010

Terug naar ouarzazate.

Na de gebruikelijke ochtendrituelen en de supermarkt rijden we rond 10.30 weg uit Zagora voor de rit terug naar Ouarzazate. Puur een tussenstop omdat de weg naar onze volgende bestemming te ver is en daartussen geen leuke overnachtingsplaatsen te vinden waren. De eerste 90 km is door de mooie Draadalvallei en we stoppen nu onderweg wat vaker om foto's te maken. Naast de groene vallei passeren we ook het ene kleine dorpje na het andere en met de mooie leemhuizen die aan elkaar verbonden zijn tot een dorp (ksar). 

We passeren wederom Agdz alleen is er nu geen markt en dan lijkt deze plaats toch wel erg lelijk met vervallen huizen of huizen in aanbouw en veel vuil op straat. Daarna begint de mooie rit door de bergen, de ene keer met gitzwarte rotsblokken, de andere keer rood of beige. We stoppen deze keer niet om wat te drinken maar ergens in de natuur eten we de yoghurt en fruit en gaan we weer verder. Wel stoppen we regelmatig voor foto's. 

Rond 14 uur zijn we in Ouarzazate en gaan we op zoek naar de wasserette die helaas nog dicht is. We gaan wat drinken bij een patisserie aan het grote centrale plein en nemen er gebak bij. Eigenlijk hadden we ijs willen bestellen maar dat was volgens hen niet mogelijk omdat het seizoen voor ijs al voorbij was. Daarna gaan we richting hetzelfde hotel en deze keer zijn er in ieder geval nog twee anderen aan het zwembad te vinden. Daar blijven we tot vier uur en gaan opnieuw kijken bij de wasserette en die is gelukkig open. We lopen daarna weer naar het centrale plein waar ook de souk te vinden is, niet zo groot maar altijd een leuke sfeer. Het lukt niet om een goede prijs te krijgen hier voor een paar leuke tassen en daarna eten we in een lokale eetgelegenheid waar iedere keer opvalt dat er alleen mannen aan een tafel te vinden zijn die niets anders doen dan praten of staren naar mensen op straat die voorbijlopen. Het eten valt hier tegen, maar rond deze tijd zijn er helaas nog niet veel keukens open. Ook komen diverse mensen langs om te bedelen voor geld. De jongeren geven niets en een oudere inwoner geeft in tweede instantie wel wat. Na het eten halen we de was op en gaan terug naar het hotel om onze dochter op bed te leggen. De rest van de avond is het lezen, computeren en gaan we ook nog even de bar in waar enkele mensen zitten waaronder ook een ouder stel Hollanders die hun 12e dag erop hebben zitten en ongeveer 5 keer zoveel kilometers als ons hebben gemaakt.

10 en 11 oktober 2010

Taroudant.

Deze keer vertrekken we rond 9.30 en na geld pinnen, supermarkt en tanken (ongeveer 10 dirham per liter) is het toch weer 10 uur als we Ouarzazate verlaten. Dit wordt met 290 km onze langste afstand. Het eerste stuk zien we nu voor de 4e keer, vanwege het tripje naar Ait-Benhaddou, en we vinden het weer mooi. Vlakbij Aid-Benhaddou slaan we nu de andere weg op richting het westen, en dan begint er een weg die smal is en waar je de berm in moet als je een tegenligger tegenkomt. Het landschap ziet er gelijk anders uit en het is ook veel vlakker en door de smalle weg en het weinige verkeer voel je je nog dichter in de natuur. Hier blijkt ook nog flink aan de weg gewerkt te worden want regelmatig komen we een omleiding tegen die inhoudt dat je ongeveer 10 meter verkast naar een onverharde weg ernaast die dan gelijk een stuk breder is. Niemand te zien die aan het werk is en de eerste gedachte is dat dat komt omdat het zondag is, maar we zitten in een land met een andere religie dus geen idee of dat de reden is.

Alhoewel het hier een vrij rechte weg is en er niet veel bergen zijn blijft de natuur hier boeien. Soms waan je je hier in Zuid-Afrika alleen de wilde dieren ontbreken nog. Gelukkig wordt de weg op een gegeven moment weer normaal qua breedte en kunnen we ook lekker tempo maken. De eerste grotere plaats die we passeren is Tazenakht maar echt boeiend voor een stop vinden we dit niet. Wel moet je hier zijn voor saffraan en tapijten maar aan beide hebben we geen behoefte. Het duurt vaak een hele tijd voordat je weer een volgend dorp ziet en het is inmiddels wel tijd voor wat warms te drinken. De temperatuur buiten is het koudste van de vakantie tot nu toe, het waait hard en er hangt ook een mist. We komen hier ook regelmatig een grote groep geiten tegen waarvan er een aantal in de boom zijn geklommen om de blaadjes te kunnen eten. Raar gezicht. Net zo als de twee torentjes die je soms zo maar aan beide kanten van de weg ziet alsof je een gebied binnen treedt. En bijna altijd volgekalkt met graffitti. Deze torentjes zie je soms ook als je echt een dorp binnenrijdt dus wie weet is dat alvast vooruitgepland, er wordt namelijk nogal veel gebouwd hier. 

Zo rond een uur of een stoppen we in de volgende grote plaats: Taliouine. Tegenover het cafe waar we plaatsnemen blijkt een andere cafe te staan waar meerdere touringbussen stoppen. Ook in dit cafe weer de mannen vaak alleen aan een tafeltje. En een jongetje bedelt bij ons en is erg blij met als hij een ontbijtkoek krijgt. Wel leuk is dat de mannen ook hier weer contact zoeken met onze dochter en die mag ook overal naar toe lopen en alles doen. Daarna rijden we in een stuk door, we zitten dan al een tijdje in de Sousvallei en hier zie je veel citrusbomen en plantages. Het is hier ook een stuk drukker qua verkeer, mensen aan beide kanten van de weg en veel lelijke dorpen met vervallen huizen en veel troep op straat. Op de rit voor vandaag zijn we inmiddels vier keer politie tegengekomen en ook in deze streek houden de mensen zich goed aan de snelheid. En ze rijden hier ook netjes dus alle verhalen over hoe chaotisch het verkeer hier is is allemaal onzin. Verder viel op ons dat de taxi's hier groen van kleur zijn en bijna allemaal van het merk Opel Rekord naast uiteraard de Mercedessen. In Ouarzazate en Zagora waren dit juist weer de ouderwetse grote peugeots en lichtbeige van kleur.

We zijn uiteindelijk rond 15 uur in Taroudant en vinden direct ons hotel: Palais Salaam dat in de Kasbah zit en het voormalige paleis van de gouverneur was. Helaas ziet alles er niet zo heel fleurig uit maar indrukwekkend is het wel en enorm groot met diverse patio's, fonteinen en meerdere zwembaden. En dat alles via mooie wandelroutes zodat je steeds in een volgende mooie ruimte zit met veel groen, mooie lampen en tierlantijntjes. Het is te koud om het zwembad in te gaan dus we gaan direct richting de stad (60.000 inwoners). Taroudant heeft een nog volledig intacte middelleeuwse vestingmuren van een meter of 10 hoog en wij zitten met onze accomodatie in de kasbah van deze vesting dus we kunnen lopend de stad verkennen.

Die blijkt nog best groot te zijn en het eerste stuk wandelen we buiten de vesting over een soort promenade met palmbomen waar veel mensen op straat zijn of op een bankje zitten. We lopen door één van de stadspoorten en er blijkt ook een ingang te zijn voor de auto's. Het is hier druk op straat qua mensen, verkeer en de paarden die hier als taxi gebruikt worden door de inwoners zelf. In Marrakech was dit voornamelijk voor de toeristen. Toeristen zien we overigens niet. We lopen richting de grote moskee (Grand Mosque geheten) en naar een van de twee centrale pleinen (vandaag Place an-Nasr) waar de ingangen van de soeks zijn, de Souq Berbere. De sfeer is hier gemoedelijk, het is best druk en met de buggy moeten we ons regelmatig een weg zien te vinden door de massa. Het valt op dat we nog steeds geen toeristen tegenkomen en dat er ook niet wordt geprobeerd om ons aan te spreken om wat te verkopen. Wel een aai over de bol van onze dochter of vrouwen die er naar toe lopen om haar te kussen. Na de souk lopen we over het plein waar sinaasappeltentjes staan voor verse jus d'orange maar de sinaasappelen zien er een beetje verlept uit en dat is vreemd want verser als in deze vallei kun je ze niet krijgen. We lopen nu terug en stoppen bij een restaurant om wat te eten want het is inmiddels 17.30 en in ons hotel begint het avondeten pas om 19.30 uur. Deze keer weer de linzensoep voor onze dochter die al de hele vakantie slecht eet. De jus d'orange hier blijkt uitverkocht te zijn dus wordt het muntthee. De totale prijs hier is weer heerlijk laag en als we daarna bij een supermarkt wat cola en yoghurt inslaan is ook hier de prijs laag. We leggen onze dochter op bed en gaan om 19.30 uur eten in één van de restaurants en eten voor het eerst buffet die redelijk is. De wijn is overigens best goed en voor en halve liter betalen we 70 dirham en voor een fles water 20. Alhoewel we in de stad zelf geen toeristen hebben gezien zit het hier al vrij snel helemaal vol in de restaurants en vooral veel groepen waarvan ook veel Amerikanen. Het is nog steeds koud anders had je hier mooi op een van de vele terrassen met mooie tuinen kunnen zitten dus we vertrekken naar onze kamer waarvan de slaapkamer boven ligt en wij beneden kunnen zitten.

De volgende dag staan we wat later op en is het ontbijt weer eens goed. Ook het weer is opgeklaard met vanochtend vroeg nog regenbuien. Tegen het einde van de ochtend rijden we met de auto om de 7,5 km stadswallen heen en gaan daarna lopen  vanuit ons hotel weer via de stadspoort Bab el-Kasbah en hebben in een keer de juiste weg gevonden naar de andere soek, de souq Arabe of grand souq genaamd. Veel verschil met gisteren hebben we niet gezien, we kopen hier wat fruit voor dezelfde prijs als bij stalletjes onderweg en de diverse shops zijn leuk maar we vinden niet echt wat we mee willen nemen. Het blijft wel een hele leuke bezigheid en je weet nooit wat de volgende steeg weer te bieden heeft. Rond 13 uur gaan we op het aangrenzende andere centrale plein, Place al-Alaouyine, wat eten bij een restaurant van een van de hotels. Deze worden door de LP aanbevolen en de brochettes (vleesspiezen) smaken inderdaad goed. Op het plein begint een man met een slang een voorstelling te geven en al gauw staat er een hele groep mensen omheen en krijgt hij af en toe applaus. Een uur later zijn we klaar met eten en is hij nog steeds bezig een show weg te geven. We zien ook in dit restaurant enkele andere toeristen die we ook in ons hotel hebben gezien.

Daarna lopen we een andere weg terug, onderweg nog een stokbrood voor 1 dirham gekocht, en willen we via de Kasbah-wijk terug naar de stadspoort maar we verdwalen in een doolhof van steegjes. Voornamelijk vrouwen en kinderen hier op straat in deze steeg en een oudere vrouw hoor je lachen en praten richting haar buurvrouwen. Ze hebben het duidelijk over onze dochter in de buggy en ze komt al snel aanlopen om te kussen. Erg leuk, en vooral omdat deze wijk inmiddels de armste wijk van de stad is. Als we de weg vragen gebaart ze ons dat we weer helemaal terug moeten naar waar we vandaan kwamen. 

De rest van de middag zijn we in ons gigantische hotel en nemen het zwembad op de eerste verdieping want daar kunnen we nog van de zon genieten. Helaas geen drankjes erbij want er is stroomstoring. Die avond is er weer buffet met veel dezelfde dingen als gisteren. En het is ook weer lekker om met z'n tweeen te eten zonder een oververmoeid kind erbij. We hebben genoten van de relaxte sfeer hier in Taroudant en de enorme levendigheid die er ook is. Veel langer zou je hier wel kunnen blijven voor bijvoorbeeld de excursies die je hier vandaan kunt maken naar de hoge atlas.  

12 en 13 oktober 2010

Essaouira en strand.

We vertrekken om 9.30 voor de rit naar Essaouira van 250 km. De eerste 80 km gaan naar Agadir en alhoewel het eerst snel gaat zijn de dorpen hier aan elkaar geplakt en mag je er maar 60 rijden. Het eerste stuk is ook vrij lelijk, de vervallen huizen en de bekende troep op straat. Bij Agadir begint voor het eerst een tweebaansweg en ziet het er meteen frisser uit. We stoppen hier nog bij een tankstation waar een groot cafe bij zit. Het is dan al tegen elven. Daarna rijden we noordwaarts met aan de linkerkant de zee en veel mooie rotsachtige kusten die een beetje aan Portugal doen denken. Af en toe gaat de weg landinwaarts en kom je hier weer andere begroeiiing tegen. Hier zitten de bomen met vruchten waar ze arganolie uit maken en de geiten zijn er ook gek op. Voor 1 liter olie zijn 30 kg noten en 15 mensuren nodig en het schijnt erg gezond te zijn. Je ziet de bomen hier dan ook volop staan en je komt vaak geiten tegen die zelfs op de hoogste takken geklommen zijn. Na vele keren de gieten net te laat gezien om een foto te maken stoppen we dan en een geitenherder van rond de 60 komt ons meteen helpen. Hij trekt een geit aan zijn sik en geeft hem dan aan mij. Om de paar kilometer zie je hier een verkoper langs de kant van de weg hier met plastic flessen argonolie, een parasol en een stoeltje.

We rijden weer verder en op sommige stukken gaat het erg langzaam omdat er een auto voor ons een beetje langzaam rijdt. Dus we halen hem in bij een bocht waar nog een doorgetrokken streep ligt en, ja hoor, achter die bocht staat de gendarmerie opgesteld en we worden gebaard om te stoppen. Na eerst de papieren overhandigd te hebben legt hij me uit dat ik over een doorgetrokken streep ben gereden, dat dat niet mag, en dat volgens de oude wet dit 400 dirham kost en er net een nieuwe wet van kracht is waardoor het 700 dirham kost. Hij laat het formulier zien waar dit op staat. Balen dus, hij vraagt nog waar we vandaan komen en of we inwoner of toerist zijn. Ik vraag hem hoe het probleem kan worden opgelost en dan zegt hij dat er geen probleem is en dat we verder mogen rijden. Dat is nog eens aardig.

De rest van de rit is nog redelijk afwisselend qua natuur en rond 14.30 zijn we dan in Essaouira op de parkeerplaats aan de zuidkant van de medina want die is helemaal autovrij. Meteen komen er diverse mensen op je af, brillenverkopers, horlogeverkopers en autowassers. Maar niet de kruiers waar we over hadden gelezen. De parkeerwachter rekent ons 60 dirham voor 2 dagen. En we gaan met onze koffers op weg naar Riad Al Medina waar ook beroemde mensen als Jimmy Hendrikx gezeten hebben. Het is een prachtige plek en even later komen we ook nog mensen tegen uit hetzelfde hotel in Taroudant. We hebben een kamer helemaal op de bovenste verdieping, dat is 4 hoog maar je moet 5 hoog, dan weer een trap naar beneden en dan weer omhoog. Een prachtige Marokkaanse kamer met uitzicht over de daken van de medina. 

Het eerste dat we doen is bij de haven vis eten die vandaag gevangen is en je zelf mag uitkiezen waarna het geBBQ-ed wordt. Je betaalt wel de hoofdprijs hier. Daarna de eerste keer strand in deze vakantie. Een heel breed strand met heel fijn donkerbruin zand dat heel langzaam de zee in gaat en dus perfect voor onze dochter. Temperatuur van het zeewater is ook lekker. Het waait hier trouwens altijd redelijk hard en de bijnaam van deze plaats is Windy City. Zo dicht bij de haven vind je hier altijd wel lokalen die aan het voetballen zijn en je hebt een goede mix hier tussen lokalen met volledige kledij en de toeristen met zwembroek. Onze dochter gaat op een gegeven moment naakt de zee in en 20 meter ernaast staat een jongetje die iets ouder is en een dikke jurk aanheeft en ook het water in wil. Papa met traditionele kledij begeleid hem daarbij.

Het is al tegen zessen dus we geven onze dochter nog wat makkelijks te eten yoghurt en mandarijnen en verkennen de medina waar elke straat volgepropt is met winkeltjes en heel veel toeristen. Ook veel hippies hier met rastahaar, surfers en bedelaars. Het lukt hier eindelijk om voor een redelijke prijs wat inkopen te doen. Ik ga nog naar de kapper voor 50 dirham en ook hier beginnen ze met het scheerapparaat maar daarna is het gelukkig weer de schaar. Hij gebruikt ook nog een scheermes waar hij wat gel op doet en daarna de boel met zijn aansteker laat branden. 's Avonds eten we nog bij een lokale snackbar wat vleesspiezen met patat want de couscous en tajines zijn we inmiddels een beetje zat na dit soms twee keer op een dag te hebben gegeten. Een prachtige plaats, veel levendigheid en we eindigen aan een terras dichtbij ons riad.

De volgende ochtend een van de betere ontbijten in de patio van het riad en daarna naar het strand. Deze keer een halve kilometer verder van de haven af waar ook nog enkele kinderspeeltoestellen staan. Er is nog 1 Marokkaanse familie met drie kinderen en onze dochter speelt leuk met hen samen. De lokalen helemaal ingepakt met kleding en die van ons in een t-shirt en daaronder de luier. Je mag zelf bepalen wat je geeft voor de speeltuin, wij geven 5 dirham en de lokalen geven 3. De temperatuur is lekker warm en er waait een koele zeebries. Op één van de borden staat dat het 38 graden is, moeilijk te beoordelen of dit klopt. Na een terrasje aan de boulevard krijgt onze dochter nog een pistachekleurige drank aangeboden, een soort koude melk met muntsmaak, en zo rond 13 uur zijn we klaar met het strand en gaan we weer richting haven bij de vistentjes. Weer duur met een beginprijs van maar liefst 350 dirham en uiteindelijk betalen we 140 dirham voor 4 witvissen, 2 grote sardines en een flink bord garnalen plus cola, patat en salade. Tegen drieen zijn we weer in ons riad om te douchen en even te relaxen. We hebben zelfs een eigen dakterras met stoelen, tafel en ligbedden. 

Daarna nog slenteren door de medina en shoppen. Onze dochter krijgen we met een ijsje in de buggy gelokt en zo kunnen wij lekker de winkeltjes afstruinen. Die avond eten we weer bij een lokale snackbar waar een Marokkaans gezin buiten staat te koken. De salade hier is heel goed, goede patat, vleesspiezen en munthee plus frisdrank voor 86 dirham. Als we weer terug zijn in ons riad is er live muziek met dans in het restaurant, brengen we onze dochter naar bed. Nog een drankje op het terras voor ons riad en de avond is al weer snel voorbij. Volgens de reisgids is dit een laid-back plaats en ondanks de vele toeristen kun je hier lekker niets doen. Wel krijg je hier vaak hasj aangeboden en zie je vaak dezelfde bedelaars bij je langskomen waar je een half uur geleden nog wat aan hebt gegeven.

14 t/m 18 oktober 2010

Agadir.

We doen nog onze laatste inkopen in de medina en vertrekken tegen elven voor dezelfde mooie rit richting Agadir. Eerst weer langs de kust, daarna een stukje door het binnenland. Het plan is om nog wat Arganolie te kopen bij een cooperatie met een rondleiding. De eerste cooperaties willen we nog niet doen want we zijn pas op weg. Als we na een uur langs een cooperatie komen is deze gesloten, en uiteindelijk komen we er dan geen meer tegen. We passeren wederom enkele dorpen waarbij resorts in aanbouw zijn met mooie woeste golven. Hier zijn weer veel surfers te vinden en over enkele jaren zullen deze resorts af zijn en zullen er waarschijnlijk veel toeristen te vinden zijn. Op dezelfde plek als op de heenreis hier naartoe staat weer de politie die ons toen aanhield en deze keer doen we natuurlijk niets verkeerds. We halen onze lunch in een van de lelijke dorpjes bij een supermarkt voor eerlijk lage prijzen. We zijn dan rond twee uur in Agadir, onze dochter is net in slaap gevallen en kunnen ons hotel niet vinden. We hadden de plek klaargezet in het navigatiesysteem maar daar blijkt het niet te zijn. We rijden daarom door naar de hypermarkt Majorane waar een van ons binnen kan gaan en de ander op onze slapende dochter past. Daarna rijden we weer terug en als we de weg naar het hotel vragen blijken we er al drie keer langs te zijn gereden. De ingang is verstopt achter winkeltjes en restaurants waarachter een groot resort schuilgaat: Pueblo Tamlelt dat dezelfde faciliteiten deelt met het andere resort Caribean Village. De rest van de middag blijven we hier bij het zwembad.

De volgende dag lever ik de huurauto in voor 9 uur 's ochtends en loop de ca. 1,5 km terug naar het resort. Wat opvalt is dat de taxi's hier rood zijn en allemaal van het merk Fiat. Daarna gaan we naar het strand dat ook nog 10 minuten lopen is, volgens de hotelbeschrijving 200 meter maar dat klopt niet. Er is op het strand, in ons geval Palm Beach, een stuk met linten afgezet dat bij het resort hoort en waar alle ligstoelen en parasols klaar staan. Ook staat hier een tentje waar je niet-alcoholische drank kan krijgen, zij het dat het niet zo heel goed gekoeld is. Het strand is hier lekker breed en ongeveer 8 km lang liggend in de vorm van een halve maan in een grote baai. De golven hier zijn lekker woest en het zeewater heeft ongeveer dezelfde temperatuur als het zwembad. Ook hier vind je veel lokalen op het strand, de een met hoofddoek, de ander wat losser gekleed. Omdat dit stuk is afgezet met linten heb je hier niet zoveel last van de vele verkopers die op het strand hun waren willen slijten. Na de redelijk goede lunch in het resort gaan we via de uitgang van Caribean Village dat aan de andere zijde van het park ligt richting Place de l'Esperance. Daartegenover ligt de Unixprix waar je kunt shoppen en ze vaste prijzen hanteren. De prijzen hier in Agadir bij het strand waar alle resorts staan liggen sowieso een stuk hoger dan op de andere plaatsen waar we geweest zijn. Bovendien halen bijna alles uit de plaatsen waar we nu juist zijn geweest zoals Taroudant. Desondanks kopen we hier nog diverse dingen zoals de Arganolie die op de luchthaven zelfs nog weer twee keer zo duur is als in Agadir. De hele dag is er een markt in ons resort waarbij verschillende stalletjes over het hele park zijn uitgestald. Enkele mensen proberen ons wat te verkopen maar we hebben alles al wat we willen hebben, bovendien zijn de prijzen hier een stuk hoger en komen alle waren uit de gebieden waar we geweest zijn. Ook is er een dromedaris op het hotel en deze meneer doet redelijk goede zaken.

Na het avondeten in het hotel is er een Marokkaanse show die leuk was zoals traditionele Berberse muziek, een acrobatenact, een bandje met Marokkaanse muziek, daarna een act met een slangenbezweerder en als laatste een buikdanseres. Enige nadeel hier is dat je best lang in de rij moet staan voor je drankjes. Het is vrij druk voor deze tijd van het jaar, vaak is er maar een barman terwijl er genoeg ander personeel is. Later horen we dat dit waarschijnlijk bewust zo wordt gedaan omdat er zo weinig tips worden gegeven. Die act met Marokkaanse muziek is erg leuk vooral omdat ze van die hoedjes dragen met een klosje die dan steeds rondjes draait op het ritme van de muziek. Ook blijkt dan dat die typisch Marokaanse slofjes met punten toch niet zo comfortabel zijn want die schieten steeds los tijdens het dansen.

De volgende dag liggen we de hele dag aan het zwembad. Ze hebben er hier vijf en die liggen verspreid over 3 locaties van dit grote resort. Zowel het ontbijt, de lunch als het avondeten zitten we meestal in het grote buffetrestaurant waarvan ze er twee hebben en er nu een van gesloten is omdat het geen hoogseizoen is. Merendeel hier zijn Engelsen, Fransen en Russen. Ook zijn er wel Nederlanders maar deze zijn dan meestal 60+ en zonder kinderen. In het zwembad ontmoeten we een Engels gezin met twee kinderen van ongeveer onze leeftijd waar we de rest van de vakantie mee zullen blijven optrekken. Ze werken allebei in de Formule 2 racesport, zij als gastvrouw en hij als rij-instucteur. 's Avonds maken we een wandeling over de hele brede promenade die 8 km lang schijnt te zijn en zien we eerste zonsondergang van deze vakantie. Zowel toeristen als lokalen zijn er te vinden en op het plein wat dichter bij de haven is het druk. 's Avonds is er weer een leuke show met vuur en dans die ook in het zwembad plaats vindt. De rijen voor de drank zijn helaas weer lang. Iedereen heeft hier wel de regel om netjes in de rij te blijven staan.

Wat doe je verder op een all-inclusive hotel? De volgende dag zitten we de hele dag op het strand met een tussenstop voor de lunch. We laten onze handdoeken liggen voor de middag want dit is zo'n resort waar iedereen al vroeg zijn plek op de ligstoelen claimt door snel een handdoek of wat andere spullen er neer te leggen. En dat terwijl we hier niet zo veel Duitsers tegenkomen. Als we terug willen lopen komen we de Engelsen tegen en die kunnen onze plek wel gebruiken want alle ligstoelen zijn bezet. Die avond eten we weer in het buffetrestaurant en hier zo je vaak de rijen bij het vlees of bij de patat. 's Avonds is er een karakokeshow maar die laten we schieten en we gaan lezen in ons tweekamerappartement. Deze ligt in de hoek van het resort en op de eerste verdieping. Het balkon heeft uitzicht op een ander gebouw dus niet de beste plek zou je zeggen. Onze Engelse vrienden zitten vlakbij het zwembad en op de begane grond, hebben maar 1 kamer maar kunnen wel lekker buiten zitten en zitten dichtbij alles. Maar het grote nadeel is dat je dan ook een paar shows vlakbij je hebt en de muziek is erg luid.

De dag erna is de laatste dag voor onze Engelse vrienden en blijven we de hele dag bij het zwembad. De Engelsen vertrekken om 18.30 uur voor hun avondvlucht. Voor hen was het 11 dagen Agadir voor het eerst met beide kinderen maar echt uitgerust zijn ze niet.

19 oktober 2010

Terugreis.

Onze laatste dag is het plan om nog lekker aan het zwembad te liggen maar het is 's ochtends slecht weer en het regent af en toe lichtjes. We gaan daarom weer naar Place de L'Esperance dat zo'n half uur lopen is en waar een gratis dierentuin zit (Vallee des Oiseaux) en ook een kinderspeeltplaats is. Er zitten hier diverse Marokaanse vrouwen met elkaar te praten en we zijn de enigen met een kind. Helaas blijkt de dierentuin gesloten te zijn terwijl deze 7 dagen open is en er nergens melding van wordt gemaakt dat hij dicht is. We lopen langs de dierentuin zodat we deze vanaf de buitenkant kunnen bekijken en zien er lama's en zelfs kangoeroes. De dierentuin loopt helemaal tot bijna aan de promenade van het strand. We lunchen weer in ons resort. De kamer hebben we voor 300 dirham kunnen verlengen, onze armbandjes zijn afgeknipt en we hebben een toegangspas plus bonnen voor het restaurant en de bar. De bewaker vraagt hier nog om dus er wordt ook op gecontroleerd, alleen bij de bar en in het restaurant wordt er niet naar . De rest van deze slecht weer dag blijven we op ons resort en om 17 uur worden we opgehaald en krijgen we met de rit naar de luchthaven nog wat verhalen te horen over de gebouwen die we passeren. Agadir zelf heeft behalve strand niet zo heel veel te bieden qua bezienswaardigheden. Je zult hiervandaag excursies moeten doen om het echte Marokko te bezichtigen. Maar voor ons was het bewust relaxen met all-inclusive dus een prima afsluiter.

De luchthaven is vrij klein en heeft niet echte restaurants. De prijzen bij een eettentje zijn erg duur maar een andere keus heb je hier niet. En voordat je de douane doorgaat moet je al je dirhams weer omwisselen want buiten Marokko kun je dat niet meer. In de enige boetiek met Marokkaanse spulletjes zien we dat de prijzen hier weer twee tot vier keer zo hoog liggen als in Agadir die ook al weer twee keer zo hoog waren als in de overige plekken waar we geweest zijn. Tel uit je winst. Onze vlucht zou om 19.40 vertrekken maar is een half uur vertraagd en we landen tegen 2 uur 's nachts op Schiphol en zijn uiteindelijk tegen half vier thuis.

Evaluatie.

We hebben ongeveer 1400 km gereden in Marokko met een gemiddelde snelheid van rond de 40 km per uur. De verschillende plekken waren allemaal op zich de moeite waard. Zonder kleintje erbij hadden kun je deze reis in normaal tempo in de helft van de tijd doen. Alle plekken die we bezocht hebben kunnen we aanraden. Alleen Agadir zouden we afraden als je iets van Marokko wilt zien. Voor strand, zee en relaxen is het leuk maar dat kan je ook op de Canarische Eilanden of in Turkije.

Bijzonder van deze reis is de vele mooie en afwisselende landschappen en dat hier meerdere culturen goed samenleven. Het rijden hier door de natuur is een attractie op zich. Marrakech is een mooie stad die veel te bieden heeft maar heb je in 4 dagen wel gezien tenzij je hiervandaan excursies boekt. Ouarzazate heeft zelf niet zo veel te bieden behalve de omgeving eromheen zoals de kasbah van Ait Benhaddou. Ook Zagora heeft zelf niet veel te bieden maar de weg ernaartoe door het Draadalvallei en de velen kasbah's en ksar's die je onderweg tegen komt zijn erg mooi. Helaas zijn we niet veel verder gegaan naar de duien van Tinfou en hebben niet een excursie in de Sahara met overnachting gedaan maar dit moet je eigenlijk wel doen. Taroudant is erg leuk en hier kun je wel 2 dagen verblijven net als Essouira waar de sfeer erg leuk is.

Ook een pluspunt zijn de vele mooie accomoaties zoals de riads die zo uit een duizend-en-een nachtsprookje eruit zien, de tuinen, en nomadententen. De mensen, zeker in het zuiden, zijn erg hartelijk en gastvrij. Wel is er veel armoede maar desondanks veel plezier en alles gaat hier lekker rustig aan qua tempo. Verder was de temperatuur prima tijdens onze vakantie, niet te heet en slechts een dag geen zon. Het land is ook veilig, en door de vele politie houdt iedereen zich hier goed aan de maximum snelheid. Buiten Marrakech hebben we hier niet echt gevaarlijke rijsituaties meegemaakt of toeterende en scheurende automobilisten zoals je in Griekenland of in Italie wel hebt. Dat het hier gevaarlijk rijden is lijkt ons een beetje overdreven. Vaak waren wij degene die de lokalen inhaalden. En het opdringerige qua verkopen of gids spelen viel ons echt mee hier. Waarschijnlijk was Agadir het meest opdringerige van onze vakantie en Essaouira het minst opdringerige.

Iets minder vonden we het eten hier, waarschijnlijk omdat we er te hoge verwachtingen van hadden. De vele tajines en couscous die we toch op verschillende niet-toeristische plekken hebben gegeten smaakten wel aardig tot redelijk lekker maar echt spectaculair qua smaakexplosie was het ook weer niet. Net als de vele mooie plekken heb je hier ook hele lelijke dorpen met vervallen huizen die er als blokkendozen uitzien en veel troep op straat.

En dan de prijzen. De huurauto's zijn vrij duur net als sommige hotels. In lokale supermarkten of in de soeks liggen ze hier weer lekker laag, zo betaal je 60 eurocent voor een kop redelijke goede koffie of een potje muntthee of een glas verse sinaasappelsap. De benzine was rond de 1 euro per liter. Alleen Agadir heeft Europese prijzen in de wijk waar alle resorts staan.

Al met al een heel mooi en afwisselend land met veel cultuur en leuke mensen en een plek om vaker heen te gaan.